Demografia, ochrona zdrowia, rynek pracy – wskaźniki podregionu radomskiego w tych tematach odbiegają mniej lub bardziej od przeciętnych dla województwa mazowieckiego i kraju. Ale trendy pozostają podobne. Spada liczba mieszkańców, społeczeństwo się starzeje, a w migracjach widać zjawisko suburbanizacji: duże miasto (w tym przypadku Radom) przyciąga, ale migrujący preferują gminy z nim sąsiadujące, a nie samo miasto. 

Podregion radomski posiada swoją specyfikę: stosunkowo wysoka stopa bezrobocia czy niższy niż na Mazowszu wskaźnik przyrostu naturalnego. Ale jednocześnie w tych danych widać wyraźny związek z tym, co dzieje się w skali województwa mazowieckiego i całego kraju. 

Czym jest podregion radomski? 

Podregion to jednostka stworzona na potrzeby statystyki publicznej i Eurostatu: dzięki temu można porównywać dane dla obszarów o podobnej wielkości i populacji w kraju i skali całej Unii Europejskiej. W polskich warunkach podregiony grupują powiaty, a na Mazowszu ich obszar w dużym stopniu pokrywa się z województwami sprzed reformy administracyjnej z 1999 roku.

Podregion radomski obejmuje osiem powiatów (białobrzeski, kozienicki, lipski, przysuski, radomski, szydłowiecki, zwoleński oraz miasto Radom) i 51 gmin. Radom jako główne miasto skupia jedną trzecią ludności podregionu.

Ubywa mieszkańców, społeczeństwo coraz starsze

W podregionie radomskim widoczny jest proces depopulacji. Między 1999 a 2024 r. liczba ludności podregionu spadła o 9%. W największym stopniu mieszkańców ubyło w tym czasie w gminie Solec nad Wisłą (o 30%). Prognozy na kolejne dekady pokazują, że ubytek populacji w podregionie radomskim będzie się pogłębiać: w 2060 r. na tym obszarze ma mieszkać 424 tys. osób, czyli o prawie 151 tys. mniej niż obecnie. 
Efektem ujemnych wskaźników przyrostu naturalnego i salda migracji (w 2024 r. odpowiednio -4,33 i -2,32) jest coraz starsze społeczeństwo. Odsetek osób w wieku 65+ wyniósł w podregionie radomskim 21,2% i był wyższy niż średnio w województwie mazowieckim i w kraju (odpowiednio 19,6% i 20,6%). 

O pracę łatwiej niż kiedyś, ale zarabia się mniej niż średnio na Mazowszu 

Podregion radomski wyróżnia się wyraźnie wyższą stopą bezrobocia rejestrowanego niż przeciętnie w województwie mazowieckim (odpowiednio 12,6% i 4,0% na koniec 2024 r.). Należy jednak pamiętać, że ten wskaźnik ma tendencję spadkową: w 2004 r. wynosił w podregionie 28,1%, a poniżej progu 20% zszedł w 2015 r.

Mediana wynagrodzeń brutto wyniosła dla podregionu radomskiego 6619,05 zł, a najlepiej zarabiali mieszkańcy gminy Kozienice (8040,00 zł). Był to wynik lepszy niż Polska (7269,13 zł), ale gorszy od województwa mazowieckiego (8226,06 zł).

Radom przegrywa z przedmieściami

W podregionie widoczny jest proces suburbanizacji, czyli rozwoju przedmieść dużych miast. Choć Radom traci mieszkańców (w 2024 r. było ich o 16% mniej niż w 1999 r.), to gminy go otaczające notowały rekordowe w skali podregionu wskaźniki demograficzne: najwyższy przyrost liczby ludności w latach 1999-2024 miał miejsce w gminie Zakrzew (o 39%).