Przez stulecia wiedza o roślinach była przekazywana przede wszystkim z pokolenia na pokolenie. Rośliny służyły jako żywność, kosmetyki czy domowe środki stosowane przy rozmaitych dolegliwościach. Jednocześnie obrastały w legendy, zakazy, nakazy i przekonania dotyczące ich niezwykłych właściwości. Dziś część tej wiedzy można skonfrontować z wynikami badań botanicznych, farmakologicznych czy fitochemicznych. I właśnie na takim spotkaniu dwóch światów – tradycyjnej kultury ludowej i współczesnej nauki – oparte będzie wydarzenie „Ziołowy Kociołek Wiedzy Słowian – leki dawnej wsi we współczesnym laboratorium”.
Las zamiast sali wykładowej
Warsztaty odbędą się w sobotę 29 sierpnia i niedzielę 30 sierpnia, każdorazowo od godz. 10.00, na terenie Puszczy Kozienickiej. Każde spotkanie potrwa około sześciu godzin i będzie przeznaczone dla kameralnej, maksymalnie 15-osobowej grupy.
Pierwszą częścią będzie spacer zielarski. Uczestnicy nauczą się rozpoznawać wybrane rośliny i zwracać uwagę na cechy pozwalające właściwie identyfikować gatunki.
Nie będzie to jednak typowy spacer botaniczny. Przy kolejnych roślinach pojawiać się będą historie o tym, jak postrzegali je dawni mieszkańcy polskiej wsi, do czego ich używali, czego się obawiali i jakie legendy, zwyczaje oraz wierzenia narosły wokół poszczególnych gatunków.
Potem przyjdzie czas na pytanie: co na to nauka?
Między folklorem a fitochemią
Organizatorzy chcą wyraźnie oddzielać udokumentowane właściwości roślin od ludowych przekonań. Dlatego tradycyjne zastosowania będą zestawiane ze współczesną wiedzą z zakresu botaniki, biologii, fitochemii i zielarstwa.
– Chcemy pokazać, że tradycyjna wiedza o przyrodzie jest fascynującym elementem naszego dziedzictwa, ale jednocześnie można i warto patrzeć na nią krytycznie, korzystając z narzędzi współczesnej nauki – podkreślają organizatorzy wydarzenia.
To właśnie ta konfrontacja ma być jednym z najważniejszych elementów warsztatów: uczestnicy będą mogli zobaczyć, gdzie doświadczenia wielu pokoleń spotykają się ze współczesnymi badaniami, a gdzie zaczyna się świat folkloru, symboliki i legend. A to wszystko na terenie Kozienickiego Parku Krajobrazowego, gdzie chronione są liczne gatunki roślin i zbiorowiska przyrodnicze.
Własna maść ziołowa i zielarski zestaw
Druga część spotkania będzie praktyczna. Uczestnicy samodzielnie wykonają ziołową maść pielęgnacyjną inspirowaną tradycyjnymi recepturami, przygotowywaną w formule edukacyjnej z bezpiecznych składników. Każdy uczestnik otrzyma również trzy produkty zielarskie wraz z informacjami dotyczącymi ich składu i bezpiecznego wykorzystania. Na zakończenie – tradycyjnie w Stowarzyszeniu „Anima Loci” – odbędzie się ognisko.
Doktorat o kobietach i roślinach
Warsztaty poprowadzi dr Sara Orzechowska, która od dziewięciu lat zajmuje się etnobotaniką, zielarstwem oraz folklorem. Ukończyła interdyscyplinarne studia Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze, łączące m.in. nauki biologiczne, antropologię i folklorystykę. Prowadziła badania i zdobywała doświadczenie w Laboratorium Etnobotanicznym UNAM w Meksyku. Jest również zielarką-fitoterapeutką i certyfikowanym towaroznawcą zielarskim. Kształciła się m.in. w zakresie botaniki farmaceutycznej, fitochemii i fizjologii roślin oraz na studiach Zioła w profilaktyce i terapii na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Jej rozprawa doktorska nosi tytuł Tyś mnie tu nie sadził, ty mnie nie będziesz zżynał. Relacje kobiet z roślinami w folklorze polskim, a jej badania zostały opublikowane również w książce Kobiety i rośliny w folklorze polskim. Dr Orzechowska jest także założycielką Fundacji Linnum, szerzej znanej jako Chwaściory, oraz pomysłodawczynią projektów edukacyjnych poświęconych związkom człowieka, przyrody i dawnej kultury.
Dla dorosłych i rodzin
Do udziału organizatorzy zapraszają przede wszystkim osoby dorosłe oraz rodziny z dziećmi w wieku co najmniej 10 lat. Nie jest wymagana wcześniejsza wiedza botaniczna ani zielarska, jednak warsztat ze spacerem potrwa ok. 6 godzin, zatem jest przeznaczony dla uczestników, którzy potrafią utrzymać skupienie przez tak długi czas.
Na każde spotkanie przewidziano jedynie 15 miejsc, dlatego obowiązują wcześniejsze zapisy.
Informacja o wydarzeniu i zapisy:
Sobota: (tutaj)
Niedziela: (tutaj)