Od sierpnia do października 2026 roku Stowarzyszenie Anima Loci organizowało praktyczne warsztaty dla dzieci, młodzieży i dorosłych, zamieniając leśne ścieżki w przestrzeń nauki, odkrywania i twórczych eksperymentów.

Ziołowy Kociołek Wiedzy Słowian – śladami dawnych zielarzy

Wszystko rozpoczęło się w sierpniu od warsztatów „Ziołowy Kociołek Wiedzy Słowian”, prowadzonych przez dr Sarę Orzechowską. Uczestnicy wyruszyli na spotkanie z roślinami Kozienickiego Parku Krajobrazowego, poznając zarówno ich współczesne zastosowania, jak i znaczenie w dawnej kulturze. Jedną z bohaterek spaceru była borówka brusznica. Uwagę uczestników przyciągnął również przywrotnik – niepozorna roślina, z którą wiązano niegdyś opowieści o alchemii, młodości i zdrowiu.

Dr Sara Orzechowska przybliżyła nie tylko zielarskie właściwości poznawanych gatunków, ale również związane z nimi wierzenia i tradycje. Zajęcia miały także wymiar praktyczny. Uczestnicy samodzielnie przygotowali produkt na bazie ziół i surowców pszczelich, łącząc poznawanie przyrody z doświadczeniem tradycyjnego rzemiosła zielarskiego.

Koniec Świata? Spokojnie! – przyroda i praktyczne umiejętności

Kolejny cykl warsztatów nosił przewrotny tytuł „Koniec Świata? – Spokojnie!”. Jego uczestnicy przekonywali się, że wiedza o przyrodzie może przydać się również w nieprzewidzianych sytuacjach, takich jak skaleczenie czy... biegunka!

Bartosz Jemioła, zielarz i fitoterapeuta, opowiadał o roślinach występujących w Puszczy Kozienickiej i ich tradycyjnych zastosowaniach w sytuacjach awaryjnych. Uczestnicy dowiedzieli się, jakie gatunki były wykorzystywane dawniej przy drobnych urazach i dolegliwościach oraz dlaczego prawidłowe rozpoznawanie roślin ma tak duże znaczenie. Warsztaty odbywały się na ścieżkach edukacyjnych Nasze Drzewa (w rejonie rezerwatu Miodne) i Śródborze.

Z kolei podczas zajęć z Patrycją Bartułą-Jakubowską dorośli i rodziny z dziećmi ćwiczyły orientację w terenie, pracę z mapą i kompasem. Warsztaty odbywały się między w rezerwacie Jedlnia.

Roślinny Detektyw poszukiwany! Uczniowie na tropie leśnej zagadki

W październiku Kozienicki Park Krajobrazowy stał się miejscem przyrodniczych odkryć dla uczniów szkół podstawowych z Radomia i okolic. Podczas zajęć „Chronione czy inwazyjne?” dzieci i młodzież poznawały świat roślin pod opieką pracowników Nadleśnictwa Kozienice, w tym leśnika, oraz przewodnika. Uczyły się rozpoznawać gatunki roślin, dowiadywały się, dlaczego niektóre z nich podlegają ochronie i jakie zagrożenia dla rodzimych ekosystemów mogą stwarzać gatunki inwazyjne.

Wiedzę zdobytą podczas spacerów wykorzystywały następnie w grze terenowej „Roślinny Detektyw”. Uczestnicy musieli odnajdywać informacje na tablicach edukacyjnych, rozwiązywać zagadki i odkryć hasło prowadzące do zaginionej rośliny. Zajęcia odbywały się na terenie rezerwatu Źródło Królewskie i ścieżki edukacyjnej Królewskie Źródła. Po pełnej przyrodniczych wyzwań wyprawie nie zabrakło również wspólnego ogniska z pieczeniem kiełbasek.

Zdjęcia malowane słońcem, hotele dla zapylaczy i spotkanie z sowami

Najmłodsi uczestnicy projektu mogli także odkryć artystyczną stronę przyrody podczas warsztatów „Design dla natury”. Jedną z atrakcji była cyjanotypia liści – technika pozwalająca tworzyć charakterystyczne niebieskie odbitki przy pomocy światła słonecznego. Dzieci samodzielnie komponowały swoje prace, wykorzystując kształty roślin.

Podczas kolejnych zajęć powstawały hotele dla owadów zapylających. Uczestnicy poznawali znaczenie tych zwierząt dla środowiska i wykonywali konstrukcje przeznaczone dla owadów. Duże zainteresowanie wzbudziło również spotkanie z sowami i innymi zwierzętami, które stało się okazją do bliższego poznania świata przyrody.

Puszcza Kozienicka – najlepsza sala lekcyjna?

Wszystkie działania połączyła jedna idea: przyrody najlepiej uczyć się poprzez bezpośrednie doświadczenie. Zamiast poznawać rośliny wyłącznie z ilustracji, uczestnicy obserwowali je w naturalnym środowisku. Zamiast tylko słuchać o ekologii, wykonywali własne prace i zadania terenowe.

Warsztaty pokazały, że Puszcza Kozienicka może być miejscem łączącym edukację przyrodniczą, regionalne dziedzictwo kulturowe, twórczość i praktyczne umiejętności. Była to także okazja do wspólnego spędzania czasu przez mieszkańców regionu – zarówno dorosłych, jak i najmłodszych.

Projekt „Królewskie Źródła Wiedzy – Kozienicka Akademia Przyrody” został zrealizowany przez Stowarzyszenie Anima Loci jako zadanie publiczne dofinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego w wysokości 30 000 zł.