Zmiany demograficzne to dziś jedno z największych wyzwań stojących przed społeczeństwami i choć głównie wynikają z procesów zachodzących od wielu lat, to ich skutki – zarówno ekonomiczne, jak i społeczne – są już odczuwalne. Obserwowane obecnie tendencje, takie jak spadek dzietności, wzrost długości życia, zmieniająca się struktura wieku, napływ ludności do stref podmiejskich dużych miast determinują rynek pracy, szkolnictwo, ochronę zdrowia, a także wpływają na charakter konsumpcji czy rynek ubezpieczeń społecznych.

Publikacja US w Warszawie zawiera szereg informacji dotyczących stanu i struktury ludności w latach 2010–2025 oraz takich zjawisk demograficznych, jak: małżeństwa, separacje, rozwody, urodzenia, zgony, migracje w latach 2000–2025. W celu przedstawienia zróżnicowania regionalnego wybrane informacje poddano analizie w przekroju miast, wsi, powiatów i gmin. Tekst analityczny opracowania wzbogacono tablicami oraz prezentacją graficzną w postaci map i wykresów.

Poniżej prezentujemy kilka krótkich fragmentów, całość dostępna jest tutaj (pdf).  

Do największych pod względem ludności powiatów województwa mazowieckiego należą: Warszawa (w końcu 2025 r. 1866,7 tys. osób; 33,9% ogółu ludności), wołomiński (279,8 tys.; 5,1%), piaseczyński (220,3 tys.; 4,0%) i Radom (191,8 tys.; 3,5%). Najmniej liczne są powiaty: łosicki, lipski, białobrzeski, zwoleński i żuromiński. W 2025 r. w powiatach tych mieszkało odpowiednio: 28,1; 30,8; 32,2; 33,8 i 34,7 tys. osób, co stanowiło po mniej niż 0,7% ogólnej liczby ludności w województwie.

W 2025 r. mazowieckie było jednym z dwóch województw (obok pomorskiego), w którym w porównaniu z 2024 r. odnotowano stosunkowo niewielki ubytek ludności (o 0,04%). Jedynie w województwie małopolskim notowano wzrost populacji.

Liczba mieszkańców miast zmniejszyła się o 0,12%, przy czym w miastach na prawach powiatu ogółem zmniejszyła się o 0,05%, a w pozostałych miastach – o 0,24%. Wśród powiatów grodzkich wzrost odnotowano tylko w Warszawie o 0,15%, natomiast w czterech miastach – spadek: w Płocku o 1,13%, w Radomiu o 1,01%, w Ostrołęce o 0,72% i Siedlcach o 0,71%. W grupie pozostałych miast relatywnie największy przyrost ludności odnotowano w Radzyminie (powiat wołomiński) – o 3,18%, a największy ubytek w Solcu nad Wisłą (powiat lipski) – o 3,42%.

Największą różnicę między wiekiem środkowym kobiet i mężczyzn odnotowano w Radomiu – 5,1 roku (48,6 roku wobec 43,5 roku), a najmniejszą – 2,1 roku – w powiecie piaseczyńskim (42,7 roku wobec 40,6) oraz wołomińskim (41,3 roku wobec 39,2). 

W 2025 r. współczynnik natężenia salda migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały wyniósł 2,38, przy czym w miastach był niższy (0,89) niż na wsi (5,11). Wśród miast na prawach powiatu tylko w Warszawie ogólne saldo migracji było dodatnie (2,00 na 1000 ludności), natomiast w pozostałych miastach kształtowało się na poziomie od -4,04 w Radomiu do -5,87 w Siedlcach. W grupie pozostałych powiatów natężenie salda migracji wyniosło od -5,28 w ostrowskim do 15,22 w grodziskim.