– To już 17. edycja Festiwalu Gombrowiczowskiego, który przez te kilkanaście lat buduje renomę radomskiego teatru w świecie międzynarodowym. Udowadnia też i przypomina, że Gombrowicz – parafrazując – wielkim pisarzem był. Tegoroczny festiwal na pewno przyniesie wiele doznań kulturalnych – mówi wiceprezydent Bartosz Bednarczyk.

Festiwal rozpocznie się 10 października. Na początek widzowie zobaczą spektakl „Przeciw…” w reżyserii Mikołaja Grabowskiego. Wieczorem odbędzie się oficjalne otwarcie festiwalu i spektakl „Ferdydurke” Teatru im. Juliusza Osterwy z Gorzowa Wielkopolskiego.

W konkursie znalazło się 10 spektakli, w tym dwa zagraniczne.

– Bardzo zależało nam w tym roku na różnorodności. Mamy dwa spektakle związane z „Iwoną”, dwa z „Ferdydurke” i dwa oparte na „Dziennikach”. Chodziło o to, żeby widzowie nie mieli poczucia, że przez kilka dni oglądają to samo. Długo dokonywaliśmy selekcji, propozycji było znacznie więcej – mówi Jarosław Rabenda, dyrektor teatru.

Spektakle będą oceniane przez międzynarodowe jury: Grażynę Szapołowską, Jana Bończę‑Szabłowskiego, Andro Enukidze, Tomasza Tyczyńskiego i Waldemara Zawodzińskiego, które przyzna Grand Prix – Kapelusz Gombrowicza – rzeźbę autorstwa Marzenny Olszewskiej‑Bałki.

Festiwal to nie tylko spektakle konkursowe. W programie znalazła się m.in. debata literacka „Dlaczego Gombrowicz nie chodził do teatru?”, wystawa plakatów gombrowiczowskich, czytanie performatywne oraz koncert jazzowy radomskiej grupy Lady Funk. Każdego dnia po przedstawieniach będzie działało Studio Festiwalowe prowadzone przez Tomasza Domagałę. Rozmowy z aktorami i twórcami będą transmitowane w internecie.

Festiwal od ponad 30 lat jest jednym z najważniejszych wydarzeń organizowanych przez Teatr Powszechny w Radomiu. Od początku jego istnienia wspiera go Rita Gombrowicz.

Program XVII Międzynarodowego Festiwalu Gombrowiczowskiego

10 października

• godz. 17.00 PRZECIW…, reż. Mikołaj Grabowski, Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego, Radom (scena kameralna)

obsada: Izabela Brejtkop, Zuzanna Repelowicz, Natalia Samojlik, Łukasz Węgrzynowski, Michał Węgrzyński, Tomasz Wóltański, Mateusz Paluch

Spektakl „Przeciw…”, przygotowany na podstawie „Ferdydurke” i „Dzienników” Witolda Gombrowicza w adaptacji i reżyserii Mikołaja Grabowskiego, zainauguruje XVII Międzynarodowy Festiwal Gombrowiczowski.
Wstęp płatny

• godz. 19.30 FERDYDURKE, reż. Dariusz Lewandowski, Teatr im. Juliusza Osterwy, Gorzów Wielkopolski (duża scena)

Współczesna i dynamiczna adaptacja jednej z najważniejszych powieści Gombrowicza. Gorzowski teatr sięga po charakterystyczne dla autora tematy formy, niedojrzałości i relacji międzyludzkich, pokazując ich aktualność we współczesnym świecie.
Wstęp bezpłatny

11 października

• godz. 14.00 Debata literacka DLACZEGO GOMBROWICZ NIE CHODZIŁ DO TEATRU?

 (scena Kotłownia)

Wstęp płatny

• godz. 17.00 NIENASYCENI, CZYLI CZYSTA BLAGA, reż. Jerzy Łazewski, Marecki Ośrodek Kultury im. Tadeusza Lużyńskiego, Marki (scena kameralna)

Na scenie spotykają się trzy niezwykłe wyobraźnie literackie – Witolda Gombrowicza, Stanisława Ignacego Witkiewicza i Brunona Schulza. Ich groteskowe, poetyckie i absurdalne światy splatają się w opowieść o człowieku próbującym ocalić sens i piękno w czasach niepokoju. W obsadzie m.in. Rafał Królikowski.

Wstęp płatny

godz. 19.00 IWONA, KSIĘŻNICZKA BURGUNDA, reż. Biljana Radinoska, NI Comedy Theatre Skopje, Macedonia (duża scena)

Opowieść o ciszy, która zmienia otaczający ją świat. Iwona nie mówi, a jej milczenie działa jak lustro, obnażając hipokryzję, słabość i strach wszystkich wokół niej. Książę Filip dostrzega ją w chwili nudy. To, co zaczyna się jako drobny żart na świeżym powietrzu, szybko staje się głównym problemem tej historii.

Wstęp płatny

12 października

• godz. 19.00 FERDYDURKE, reż. Mariusz Malec, Och-Teatr, Warszawa (scena kameralna)

Nowa adaptacja „Ferdydurke” we wspaniałej obsadzie, która łączy opowieść o poszukiwaniu własnej tożsamości z satyrą na edukację, społeczne konwenanse i przypisywane nam role. To jednocześnie charakterystyczna dla Gombrowicza zabawa formą i groteską.

Wstęp bezpłatny

13 października

• godz. 18.00 IWONA, KSIĘŻNICZKA BURGUNDA, Teatr Polski, Bielsko-Biała (duża scena)

Współczesne spojrzenie na dramat Gombrowicza, w którym milcząca, niepasująca do otoczenia Iwona burzy porządek królewskiego dworu. Spektakl mówi o presji społecznej, potrzebie akceptacji oraz świecie zdominowanym przez kult popularności, piękna i wizerunku.

Wstęp płatny

14 października       

• godz. 19.00 ŚLUB, reż. Piotr Tomaszuk, Teatr Wierszalin, Supraśl (scena kameralna)

„Ślub” w interpretacji Teatru Wierszalin podejmuje charakterystyczne dla Gombrowicza pytania o wolność jednostki, władzę, tradycję i narzucone człowiekowi role. Groteska i absurd łączą się tu z bardzo poważną refleksją nad relacjami między ludźmi.

Wstęp płatny

15 października

• godz. 18.00 TRANS-ATLANTYK, reż. Łukasz Witt – Michałowski, Teatr im. Juliusza Osterwy, Lublin (duża scena)

„Trans-Atlantyk” to spotkanie starszego Gombrowicza z samym sobą, własną młodością i wyborami z czasów wojny. Pełen groteski spektakl powraca do pytań o polskość, patriotyzm, wolność jednostki i walkę z narzuconą formą – pytań, które dziś znów nabierają szczególnej aktualności.

Wstęp płatny

16 października

• godz. 19.00 CYRK TRANS-ATLANTYK, reż. Alejandro Radawski, Teatr Harakiri, Buenos Aires, Argentyna (scena kameralna)

Spektakl przenosi Gombrowicza do szalonego cyrku, w którym polskość, męskość, patriotyzm i heroizm zostają doprowadzone do granic absurdu. Łącząc „Trans-Atlantyk” z biografią pisarza, spektakl staje się przewrotną opowieścią o buncie przeciwko narzuconym rolom i każdej tożsamości, która chce stać się obowiązującą.

Wstęp płatny

17 października

• godz. 18.00 REJS. HISTORIA, reż. Radosław Stępień, Teatr Nowy im. Izabelli Cywińskiej, Poznań (duża scena)

Przedstawienie opowiada o dwóch ważnych momentach w biografii Gombrowicza – jego wyjeździe do Argentyny w 1939 roku i powrocie do Europy po niemal 25 latach. Spektakl konfrontuje młodego i dojrzałego pisarza, podejmując temat jego życiowych wyborów, stosunku do Polski oraz wpływu historii na losy jednostki.

Wstęp płatny

• godz. 21.00 TANCERZ MECENASA KRAYKOWSKIEGO, reż. Piotr Męderak, próba improwizowana, Fundacja Republika Marzeń (scena kameralna) – wydarzenie towarzyszące

Na zakończenie festiwalu Fundacja Republika Marzeń zaprezentuje fragmenty próby inscenizowanej „Tancerza Mecenasa Kraykowskiego” – jednego z wczesnych utworów Gombrowicza. To opowieść o obsesyjnej fascynacji i stalkingu, łamiąca konwenanse klasowe i genderowe, z udziałem m.in. Grażyny Szapołowskiej, Mariusza Bonaszewskiego, Aleksandry Szwed i Stefano Terrazzino.

Wstęp bezpłatny

• godz. 21.30 KONCERT LAY D FUNK „Kolory jazzu” (scena Fraszka), wydarzenie towarzyszące

Wstęp bezpłatny

• ok. godz. 22.30 Zakończenie festiwalu – ogłoszenie werdyktu jury i wręczenie nagród.

Jury:

Grażyna Szapołowska – wybitna aktorka teatralna i filmowa, jedna z najbardziej rozpoznawalnych osobowości polskiego kina i teatru.

Jan Bończa-Szabłowski – krytyk teatralny, publicysta i znawca twórczości Witolda Gombrowicza, od lat związany z Międzynarodowym Festiwalem Gombrowiczowskim.

Andro Enukidze – gruziński reżyser teatralny, doktor sztuki i dziekan Wydziału Dramatu Państwowego Uniwersytetu Teatru i Filmu w Tbilisi.

Tomasz Tyczyński – kurator i kierownik Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli, badacz i popularyzator życia oraz twórczości pisarza.

Waldemar Zawodziński – ceniony reżyser teatralny i scenograf, wieloletni dyrektor artystyczny Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi, mający w swoim dorobku również inscenizacje Gombrowicza.

Wydarzenia towarzyszące

• Wystawa plakatów nagrodzonych w konkursach na plakat gombrowiczowski.

• Wystawa plakatów Dariusza Komorka – wyróżnionego w Konkursie na plakat Gombrowiczowski w 2026 r. – Galeria Rogatka, organizator: Wydział Sztuki Uniwersytetu Radomskiego w Radomiu, prof. Andrzej Markiewicz.

• Studio festiwalowe – rozmowy z artystami po spektaklach, transmitowane online, ale otwarte również dla publiczności, którą zapraszamy do udziału na żywo. Spotkania poprowadzi Tomasz Domagała – krytyk teatralny i filmowy, teatrolog oraz autor portalu „DOMAGAŁAsięKULTURY”.

• Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz Gminy Miasta Radom.

Wydarzenie dofinansowane z budżetu Województwa Mazowieckiego w ramach zadania „Współpraca przy organizacji XVII Międzynarodowego Festiwalu Gombrowiczowskiego poprzez prezentację twórczości Witolda Gombrowicza”