Rejon Potworowa to jedno z najważniejszych zagłębi paprykowych w Polsce. Charakterystyczne tunele foliowe od dziesięcioleci stanowią ważny element lokalnego krajobrazu i gospodarki. Intensywna uprawa na tych samych stanowiskach może jednak prowadzić do pogorszenia właściwości gleby, w tym jej zasolenia i nadmiernego nagromadzenia składników nawozowych.

Uczniowie z Radomia postanowili zbadać ten problem, łącząc tradycyjne metody badawcze z nowoczesnymi technologiami.

Od badań laboratoryjnych po zdjęcia satelitarne

Młodzi naukowcy przeprowadzili już pomiary temperatury i wilgotności powietrza oraz gleby, badania właściwości wody wykorzystywanej do nawadniania, a także analizy laboratoryjne próbek gleby pobranych z czterech stanowisk o różnej historii użytkowania.

Pierwsze wyniki wykazały wyraźne różnice w zasoleniu oraz zawartości składników mineralnych. Szczególnie interesujące okazało się utrzymywanie podwyższonej zawartości fosforu na polu, z którego tunele usunięto kilka lat wcześniej.

Kolejnym etapem będzie eksperyment polegający na przepłukiwaniu gleby różnymi ilościami wody. Uczniowie chcą sprawdzić, czy można w ten sposób ograniczyć zasolenie i jakie składniki mineralne zostają przy tym wypłukane.

Ważnym elementem projektu jest również wykorzystanie danych satelitarnych europejskiego programu Copernicus oraz archiwalnych ortofotomap. Zespół zamierza przeanalizować rozwój powierzchni tuneli foliowych w rejonie Potworowa w latach 1990–2025, sprawdzić, jak zmieniała się ich lokalizacja oraz czy folia jest zdejmowana z tuneli na okres zimowy.

Papryka przyszłości – bardziej ekologiczne uprawy

Celem projektu jest poszukiwanie praktycznych rozwiązań, które pozwolą dłużej zachować żyzność gleby i racjonalnie gospodarować wodą. Uczniowie analizują m.in. możliwości zbierania deszczówki z tuneli foliowych, okresowego odsłaniania gleby oraz ograniczania jej zasolenia.

—  Najbardziej zaskoczyły nas wyniki badań laboratoryjnych. Okazało się, że nawet kilka lat po usunięciu tuneli gleba może nadal zawierać znacznie więcej niektórych składników mineralnych niż gleba na polu kontrolnym. Teraz chcemy sprawdzić, jak można poprawić jej właściwości i czy pomogą w tym naturalne opady — mówi Nikodem Smagowski, członek zespołu.

— Zależy nam, aby uczniowie nie tylko poznawali metody naukowe, ale przede wszystkim wykorzystywali je do rozwiązywania rzeczywistych problemów. Łączymy badania laboratoryjne, obserwacje terenowe i dane satelitarne, szukając rozwiązań, które w przyszłości mogą być przydatne lokalnym rolnikom — podkreśla Joanna Siczek, koordynator projektu.

Szansa na finał międzynarodowego konkursu

Climate Detectives to inicjatywa Europejskiej Agencji Kosmicznej, w której młodzież bada lokalne problemy ekologiczne i klimatyczne. Projekty oceniane są pod względem wartości naukowej, jakości badań, pracy zespołowej i popularyzacji wiedzy.

Uczniowie z Radomia mają szansę zakwalifikować się do polskiego finału, a najlepszy zespół może otrzymać możliwość udziału w międzynarodowym wydarzeniu ESA we Włoszech.

W skład zespołu wchodzą: Nikodem Smagowski, Maja Chudzińska, Iwo Dziubiński oraz Kuba Nowakowski i Kacper Spadło.

Projekt będzie realizowany w kolejnych miesiącach, a jego końcowym rezultatem mają być konkretne propozycje bardziej zrównoważonych metod uprawy papryki pod osłonami.