Po konferencji wydano komunikat, w którym ani słowa nie poświecono sprawie wpisania do ZSK  Korytarza Centralnego: Warszawa – Radom – Starachowice – Ostrowiec Świętokrzyski – Sandomierz – Tarnobrzeg – Rzeszów, wraz z budową linii kolejowej nr 84 Radom–Iłża–Kunów. Jej brak w planach ZSK uruchomił falę oddolne emocje, które nie tylko w naszym mieście, które przerodziły się w lokalne inicjatywy zabiegające o naprawę tego błędu. 

O brakującej w planach Zintegrowanej Sieci Kolejowej linii nr w 84 Radom - Iłża - Kunów i walce lokalnych społeczności o jej przywrócenie, pisaliśmy już wielokrotnie. Były wspólne spotkania i stanowiska władz samorządów (w tym w ministerstwie infrastruktury), zabiegi społeczników i biznesu. Sprawa bulwersuje o tyle, że linia była w pierwotnych planach ZSK, odbyły się konsultacje, były warianty trasy, lecz wszystko poszło do kosza.

Ostatnim aktem tej walki było stanowisko przyjęte przez Sejmik Województwa Mazowieckiego, wyrażające "zdecydowane poparcie dla postulatów zgłaszanych przez samorządy lokalne i zarazem oczekuje, że głos mieszkańców regionu zostanie uwzględniony przy podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłego układu krajowej sieci kolejowej. (…) Wnosimy o podjęcie konkretnych działań, które doprowadzą do wpisania Korytarza Centralnego oraz linii kolejowej nr 84 do planów inwestycyjnych Zintegrowanej Sieci Kolejowej”

Inwestycja ma kluczowe znaczenie dla rozwoju Radomia, Skaryszewa, Iłży i całego regionu, ale także Podkarpacia. Nowoczesne połączenie kolejowe zwiększy mobilność mieszkańców, poprawi dostęp do pracy, edukacji i usług, wesprze lokalną gospodarkę oraz pomoże przeciwdziałać wykluczeniu komunikacyjnemu i odpływowi młodych ludzi. Korytarz Centralny wzmocni także bezpieczeństwo transportowe i obronne państwa.

Wniosek Sejmiku o uwzględnienie w planowanej Zintegrowanej Sieci Kolejowej pełnego przebiegu Korytarza Centralnego: Warszawa – Radom – Starachowice – Ostrowiec Świętokrzyski – Sandomierz – Tarnobrzeg – Rzeszów został skierowany do Prezesa Rady Ministrów, Ministra Infrastruktury, PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. oraz Portu Polska.  Tym bardziej dziwi fakt, że w najnowszym komunikacie władz Sejmiku i Portu Polska o sprawie nie ma w ogóle mowy.

W sumie w województwie mazowieckim planowana jest budowa około 780 km nowych linii kolejowych, które mają poprawić dostępność transportową regionu, skrócą podróże i zwiększą przepustowość sieci. Planowane inwestycje kolejowe mają stworzyć na Mazowszu nowoczesną i spójną sieć połączeń. Kluczowe znaczenie będą miały: linia dużych prędkości „Y”, łącząca Warszawę z nowym lotniskiem (Port Polska), Łodzią, Poznaniem i Wrocławiem oraz Północna Magistrala Kolejowa, która wzmocni rolę Płocka i skróci podróż do Trójmiasta. 

Projekt obejmuje także rozwój połączeń z północną Polską, budowę północnej obwodnicy kolejowej Warszawy oraz nowe linie regionalne, m.in. do Grójca i Konstancina-Jeziorny, dzięki którym kolej dotrze do miejscowości dotychczas pozbawionych dogodnego dostępu do transportu szynowego.

– Planowana rozbudowa Zintegrowanej Sieci Kolejowej to szansa na sprawniejsze podróżowanie, lepsze skomunikowanie mieszkańców i większą spójność całego regionu – ocenia Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego. – Aby w pełni wykorzystać ten potencjał, konieczna jest integracja nowych połączeń z obecną siecią, rozwój lokalnych hubów mobilności, przedłużenie WKD, odbudowa Piaseczyńsko-Grójeckiej Kolei Wąskotorowej oraz zapewnienie taboru dla połączeń RegioExpress. Niezbędne są również inwestycje w Warszawski Węzeł Kolejowy, zwiększenie jego przepustowości oraz zapewnienie stabilnych źródeł finansowania dla nowych i modernizowanych linii kolejowych – dodaje.

Linia „Y”. Warszawa bliżej Łodzi, Poznania i Wrocławia

Linia Kolei Dużych Prędkości „Y” stworzy potężną arterię transportową pomiędzy Warszawą, Łodzią, Wrocławiem i Poznaniem. Zakładana prędkość eksploatacyjna pociągów wyniesie 300–320 km/h, a geometria trasy pozwoli na osiągnięcie nawet 350 km/h. Docelowo podróż z Warszawy do Łodzi zajmie tylko 40 minut, a do Poznania czy Wrocławia około 100 minut. Ważnym elementem inwestycji będzie włączenie nowego lotniska krajowego do sieci KDP. Odcinek Warszawa – nowe lotnisko – Łódź będzie należał do najbardziej obciążonych ruchem pociągów w Polsce.

– Zachodnie Mazowsze to miejsce przecięcia najważniejszych inwestycji w standardzie kolei dużych prędkości w Polsce. Na osi północ-południe to przedłużenie Centralnej Magistrali Kolejowej od lotniska w kierunku Trójmiasta. Z kolei na osi wschód–zachód powstanie linia Warszawa–Łódź, która według prognoz będzie najbardziej obciążonym ruchem kolejowym odcinkiem w Polsce. Najszybsze pociągi będą pokonywały go w około 40 minut. Tą trasą będą również kursować pociągi AeroExpress, dowożące pasażerów samolotów z Warszawy i Łodzi. Tak więc nowy port lotniczy będzie znakomicie skomunikowany z obydwoma aglomeracjami i resztą kraju – mówił Rafał Garpiel, pełnomocnik zarządu ds. nieruchomości i rozwoju otoczenia Port Polska.

Płock na trasie szybkich połączeń

Centralna Magistrala Kolejowa – Północ stworzy nowy korytarz między Warszawą a Trójmiastem, prowadzący od nowego lotniska przez Płock, okolice Torunia i Grudziądz. Umożliwi to najszybsze połączenie stolicy z Gdańskiem – docelowo w 100 minut.

Szczególne znaczenie inwestycja będzie miała dla Płocka. Miasto uzyska lepsze powiązania z Warszawą, Łodzią, nowym lotniskiem i północną Polską. Zakładane czasy podróży wyniosą 30 minut do Włocławka i 60 minut do Łodzi. Według prognoz ZSK wymiana pasażerska w płockim węźle kolejowym wzrośnie ponad dziesięciokrotnie.

– Projekty Polskich Linii Kolejowych na Mazowszu są spektakularne. Dość powiedzieć, że kontynuujemy modernizację Warszawskiego Węzła Kolejowego, której kolejnym etapem będą prace na Warszawie Wschodniej. Planujemy również odważne rozbudowy centralnego odcinka linii średnicowej oraz linii wlotowych do czterech torów, zwiększając tym samym przepustowość dla pociągów regionalnych i dalekobieżnych. Ponadto przywracamy do ruchu linie regionalne: Małkinia-Ostrów Mazowiecka oraz Siedlce-Sokołów Podlaski, elektryfikujemy linię Nasielsk-Płońsk. Niebawem ruszamy z budową linii do Lotniska w Modlinie. Mamy zatem ambitny plan i narzędzia do jego realizacji – powiedział Maciej Kaczorek, członek zarządu PLK SA ds. strategii i rozwoju.

Radom z lepszymi połączeniami

W komunikacie pisze się, że "południowe Mazowsze" również ma być jednym z beneficjentów rozwoju Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Planowane inwestycje obejmują budowę nowych łącznic kolejowych, które poprawią skomunikowanie Radomia z Warszawą, Łodzią, Kielcami, Krakowem i Lublinem. Nowe łącznice są planowane między liniami nr 7 i 26 oraz nr 4 i 22.

- Docelowo podróż z Radomia do stolicy ma zajmować zaledwie 50 minut, a do Kielc pół godziny. Prognozy wskazują także na znaczący wzrost ruchu pasażerskiego w radomskim węźle kolejowym, co może przełożyć się na większą atrakcyjność inwestycyjną całego regionu. Dodatkowym impulsem rozwojowym będzie możliwość ulokowania w powiecie radomskim nowoczesnego terminala intermodalnego obsługującego przewozy towarowe - czytamy w komunikacie. I jak wspomnieliśmy nic o linii nr 84, która - przypomnijmy, była w pierwotnych planach ZSK..
 
Przywrócenie połączenia kolejowego między Piasecznem a Grójcem

Ponadto ZSK zakłada budowę połączenia Sokołów Podlaski – Małkinia z możliwością obsługi Węgrowa, linii Nowa Iwiczna – Konstancin-Jeziorna oraz przywrócenie połączenia kolejowego między Piasecznem a Grójcem z wykorzystaniem korytarza historycznej Piaseczyńsko-Grójeckiej Kolei Wąskotorowej. Inwestycja zakłada dostosowanie linii do ruchu współczesnych pociągów pasażerskich z prędkością do 100 km/h przy zachowaniu jej historycznego charakteru. Planowana jest obsługa 13 stacji i przystanków, a przejazd z Grójca do Piaseczna ma zajmować około 35 minut. Dzięki powiązaniu ze stacją Piaseczno mieszkańcy Grójca i okolic uzyskają szybki dostęp do Warszawy, co może znacząco ograniczyć wykluczenie komunikacyjne południowej części Mazowsza.

– Powrót kolei do Grójca i dalsze skracanie czasu przejazdu między Radomiem a Warszawą to szansa na lepszą komunikację mieszkańców, rozwój przedsiębiorczości oraz większą dostępność regionu dla inwestorów i turystów – podkreśla poseł Mirosław Maliszewski.

Nowa infrastruktura poprawi dostępność kolejową miejscowości dotychczas słabo skomunikowanych i umożliwi podróże niewymagające przejazdu przez centrum Warszawy.

Rozwój sieci obejmie także przewozy towarowe. Poza kluczowym terminalem przy nowym lotnisku krajowym wskazano potencjał rozwoju terminali w powiatach mszczonowskim, ostrołęckim, wołomińskim i radomskim. W połączeniu z nowymi trasami alternatywnymi wzmocni to potencjał logistyczny Mazowsza i pozwoli lepiej wykorzystać istniejącą infrastrukturę kolejową.

Magistrala Warmińska. Szybciej do Olsztyna i Trójmiasta

Rozwój Magistrali Warmińskiej obejmie czterotorowe wyjście z Warszawy, uzupełnienie sieci o tzw. bypass nasielski oraz nowe powiązanie przez Mławę i Nidzicę w kierunku Olsztyna.

Powstaną również dwa uzupełniające się korytarze prowadzące ze stolicy na północ: przez Toruń oraz przez Olsztyn i Elbląg. Pozwoli to zwiększyć przepustowość sieci, rozdzielić część ruchu regionalnego i towarowego od szybkich przewozów pasażerskich oraz skrócić podróż z Warszawy do Olsztyna do 70 minut.

Północne Mazowsze. Nowe połączenia i odciążenie Warszawy

Program ZSK przewiduje także budowę północnej obwodnicy kolejowej Warszawy w ciągu Ostrołęka – Przasnysz – Ciechanów – Płock. Nowa trasa pozwoli wyprowadzić część przewozów towarowych poza obciążony Warszawski Węzeł Kolejowy, zwiększając jego przepustowość dla pociągów pasażerskich.

Uzupełnieniem będzie Kolej Północnego Mazowsza na trasie Zegrze – Pułtusk – Maków Mazowiecki – Przasnysz, z przedłużeniem do Mławy. Planowane jest także powiązanie ciągu linii nr 9 z CMK Północ, które usprawni organizację ruchu i odciąży zachodnią część węzła warszawskiego.

Magistrala Północno-Wschodnia. Lepszy dojazd do Ostrołęki

Magistrala Północno-Wschodnia wzmocni połączenia Warszawy z północno-wschodnią Polską oraz państwami bałtyckimi. Jej rozwój poprawi dostępność północnego Mazowsza i stworzy nowe możliwości podróży w kierunku Łomży, Ełku i Suwałk.

Docelowy czas przejazdu z Warszawy do Ostrołęki wyniesie 50 minut, do Łomży 60 minut, do Ełku 85 minut, a do Suwałk 110 minut. Nowe powiązania zwiększą również spójność sieci i jej odporność na zakłócenia.

Docelowe czasy przejazdu po realizacji inwestycji ZSK:

Warszawa – Łódź: 40 minut
Warszawa – Kraków: 90 minut
Warszawa – Gdańsk: 100 minut
Warszawa – Radom: 50 minut
Warszawa – Olsztyn: 70 minut
Płock – Włocławek: 30 minut
Płock – Łódź: 60 minut
Radom – Kraków: 95 minut
Radom – Lublin: 60 minut
Radom – Łódź: 70 minut
Radom – Kielce: 30 minut
Podane czasy mają charakter docelowy i zakładają realizację odpowiednich inwestycji infrastrukturalnych oraz zapewnienie właściwej oferty przewozowej.

O Zintegrowanej Sieci Kolejowej

Zintegrowana Sieć Kolejowa to projekt, którego celem było opracowanie planu rozwoju sieci kolejowej w Polsce – wskazującego, jakie inwestycje infrastrukturalne będą realizowane w naszym kraju w kolejnych dziesięcioleciach.

– CPK i nowe linie kolejowe zmienią komunikacyjną mapę Mazowsza. To szansa na szybsze podróże, lepszy dostęp do transportu publicznego i nowe możliwości rozwoju dla wielu miejscowości. Jednocześnie naszym obowiązkiem jest dopilnowanie, aby tak wielka inwestycja była realizowana z korzyścią dla mieszkańców i z poszanowaniem ich codziennego komfortu życia – mówi Grzegorz Benedykciński, radny województwa mazowieckiego.

Prace analityczne nad ZSK, prowadzone na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury – Pełnomocnika Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego, realizowali eksperci Centrum Transportu i Mobilności Port Polska w ścisłej współpracy z PKP Polskimi Liniami Kolejowymi, przy wsparciu Instytutu Rozwoju Miast i Regionów (IRMiR). W pracach nad ZSK uczestniczyła też Rada Naukowa ZSK, składająca się z przedstawicieli polskiej nauki, reprezentująca szerokie spektrum dziedzin wiedzy oraz wiodące ośrodki akademickie z całego kraju.

Efektem zrealizowanych prac jest ogłoszony w czerwcu br. program wyznaczający długoterminowe kierunki rozwoju transportu kolejowego w Polsce, uwzględniający potrzeby transportowe regionów, uwarunkowania gospodarcze oraz kwestie związane z bezpieczeństwem państwa. Więcej na temat ZSK: zsk.gov.pl

O Centrum Transportu i Mobilności

W przygotowanie ZSK i HRJ zaangażowani byli eksperci Centrum Transportu i Mobilności (CTM) Port Polska, integrującego funkcje zespołu analiz strategicznych, centrum kompetencji i zespołu projektowo-doradczego.

CTM tworzą planiści transportu, projektanci, analitycy i ekonomiści. Dysponując szerokim doświadczeniem zawodowym, łączą analizę danych i planowanie systemowe z doświadczeniem projektowym i wdrożeniowym. Rezultatem jest szereg narzędzi analitycznych, wytycznych i projektów wypracowanych przez zespół CTM, których wykorzystanie umożliwi skuteczną realizację krajowych i regionalnych strategii transportowych.

Maciej Dutkiewicz