Skąd biorą się zawroty głowy? Możliwe przyczyny

Zawroty głowy nie stanowią jednostki chorobowej samej w sobie, ale są objawem wskazującym na różne zaburzenia pracy organizmu. Jedną z najczęstszych przyczyn tej dolegliwości są problemy związane z błędnikiem, czyli narządem odpowiedzialnym za utrzymanie równowagi. W takich przypadkach zawrotom mogą towarzyszyć nudności, problemy z chodzeniem oraz uczucie wirowania.

Dolegliwości mogą być również efektem spadku ciśnienia tętniczego, odwodnienia lub nagłego osłabienia organizmu. Często pojawiają się także u osób narażonych na przewlekły stres i przemęczenie. Organizm reaguje wtedy napięciem, które może wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego.

Nie można jednak zapominać, że zawroty głowy bywają związane z poważniejszymi schorzeniami. Mogą występować między innymi przy chorobach neurologicznych, problemach z krążeniem, zaburzeniach rytmu serca czy cukrzycy. Właśnie dlatego tak ważna jest obserwacja objawów i ich częstotliwości.

Jak wygląda diagnostyka?

Rozpoznanie przyczyny zawrotów głowy często wymaga dokładnego wywiadu lekarskiego oraz wykonania dodatkowych badań. Specjalista analizuje częstotliwość objawów, okoliczności ich występowania oraz objawy towarzyszące. W zależności od podejrzeń lekarz może zlecić badania krwi, pomiar ciśnienia, badania neurologiczne albo konsultację laryngologiczną. W części przypadków konieczne jest także wykonanie rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy źródłem problemu jest układ nerwowy, błędnik, krążenie czy inne schorzenia ogólnoustrojowe. Dopiero wtedy można wdrożyć skuteczne leczenie.

Najczęstsze choroby powodujące zawroty głowy

Lista schorzeń, które mogą wywoływać zawroty głowy, jest bardzo długa. Objawy mogą mieć podłoże laryngologiczne, neurologiczne, kardiologiczne lub psychogenne. Do najczęstszych przyczyn należą:

• choroby laryngologiczne – np. łagodne położeniowe zawroty głowy (BPPV), choroba Ménière’a, zapalenie błędnika lub nerwu przedsionkowego, perlaki czy urazy ucha wewnętrznego. To najczęstsze przyczyny zawrotów głowy związanych z uczuciem wirowania;

• choroby neurologiczne – np. migrena przedsionkowa, stwardnienie rozsiane, udar mózgu, przemijający atak niedokrwienny, padaczka czy nerwiak nerwu słuchowego;

• zaburzenia krążenia i choroby ogólnoustrojowe – np. nadciśnienie, nagłe spadki ciśnienia, arytmie serca, anemia, odwodnienie, hipoglikemia lub niedoczynność tarczycy;

• problemy psychiczne i przeciążeniowe – np. zaburzenia lękowe, depresja, przewlekły stres oraz psychogenne zawroty głowy;

• problemy z kręgosłupem szyjnym – napięcie mięśni, przeciążenia i zmiany zwyrodnieniowe mogą zaburzać prawidłowe funkcjonowanie układu równowagi;

• skutki uboczne leków i problemy ze wzrokiem – zawroty głowy mogą pojawiać się po niektórych lekach na nadciśnienie, lekach uspokajających lub przeciwdepresyjnych, a także przy źle dobranych okularach.

Kiedy koniecznie udać się do specjalisty?

Konsultacja lekarska jest niezbędna zawsze wtedy, gdy zawroty głowy są silne, nawracają lub pojawiają się nagle bez uchwytnej przyczyny. Szczególną czujność powinny wzbudzić sytuacje, w których towarzyszą im omdlenia, zaburzenia widzenia, problemy z mową czy drętwienie kończyn – w takich przypadkach nie należy zwlekać z wizytą u specjalisty. Szybka diagnostyka pozwoli precyzyjnie wskazać źródło problemu, a w zależności od postawionej diagnozy, pacjent może zostać skierowany pod opiekę neurologa, laryngologa, kardiologa lub fizjoterapeuty, aby rozpocząć celowane leczenie.

Źródła:

1. Sienkiewicz-Jarosz H, Rejdak K: Zawroty głowy; przyczyny, epidemiologia, rodzaje i leczenie. Pol Przegl Neurol 2018; 14(2): 67-74.