Czas na Radomskie Święto Nauki! Od czwartku 1 października do niedzieli 4 października, Radom będzie stolicą polskiej nauki.

Rozmowy popularnonaukowe z wybitnymi uczonymi, zwiedzanie laboratoriów i Nauka na żywo. Przed nami warsztaty, pokazy, eksperymenty i prezentacje instytucji z Radomia i Polski. W programie m.in. spotkania z prof. Andrzejem Draganem, prof. Małgorzatą Kot, prof. Markiem Węcowskim i prof. Sławomirem Patyrą oraz dwa dni Nauki na żywo w Kamienicy Deskurów.

Poznaj program:

czwartek, 01.10

18:00 - rozmowa
Konstytucja. Po co nam ustawa zasadnicza? Prof. Sławomir Patyra

Po co właściwie potrzebujemy konstytucji? Co zmienia w naszym codziennym życiu i dlaczego stoi w centrum ustroju państwa? Porozmawiamy o tym, jak ustawa zasadnicza określa zasady działania władz publicznych, chroni prawa i wolności jednostki oraz co dzieje się, gdy konstytucyjne reguły stają się przedmiotem sporów i różnych interpretacji. Naszym gościem będzie dr hab. Sławomir Patyra, prof. UMCS i URad. – konstytucjonalista, kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego UMCS, od lat związany również z Wydziałem Prawa i Administracji Uniwersytetu Radomskiego. Od 2026 roku jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego.
Parkowa 1

piątek, 02.10

10:00 (szkoły) i 12:30 (indywidualnie)
Zwiedzanie laboratoriów - Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Technologii Eksploatacji - zapisy
Kazimierza Pułaskiego 6/10

Zapisy dla szkół: https://forms.gle/NwhKgu9tpVCUqaf9A
Zapisy dla osób indywidualnych: https://forms.gle/i8RJGahYsVMfMMGWA 

10:00 - wykład i warsztat - Przez Arktykę na Marsa - prof. Błażej Błażejowski

Od pustyni Gobi, przez Arktykę i Antarktydę, aż po badania związane z przyszłą eksploracją Marsa. Dr hab. Błażej Błażejowski, prof. PAN opowie o swoich ekspedycjach badawczych, niezwykłych skamieniałościach i historii życia zapisanej w skałach. Szczególne miejsce zajmie jego udział w programie FMARS na wyspie Devon w kanadyjskiej Arktyce. W 2004 roku był jedynym Polakiem w siedmioosobowym międzynarodowym zespole uczestniczącym w programie. Błażej Błażejowski jest paleontologiem, badaczem polarnym i dyrektorem PAN Muzeum Ziemi w Warszawie.
Daszyńskiego 5

18:00 - rozmowa - Jak wykorzystywać AI w rozwoju nauki? - dr hab. inż. Przemysław Motyl

Jak sztuczna inteligencja zmienia sposób prowadzenia badań i czy może nie tylko analizować dane, ale także pomagać przewidywać złożone procesy? O możliwościach wykorzystania AI w nauce opowie dr hab. inż. Przemysław Motyl, prof. Uniwersytetu Radomskiego – naukowiec zajmujący się m.in. modelowaniem komputerowym, sztuczną inteligencją i cyfrowymi bliźniakami. W swoich badaniach wykorzystuje m.in. uczenie maszynowe do modelowania urządzeń energetycznych i przewidywania złożonych zjawisk fizycznych.
Parkowa 1

sobota, 03.10

14:00 - rozmowa - Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa - Szymon Zdziebłowski

Co naprawdę wiemy o dawnych wierzeniach mieszkańców ziem dzisiejszej Polski? Jaką rolę odgrywali szamani, po co wznoszono megality i co możemy powiedzieć o bóstwach czczonych przez Słowian? O tym, co archeologia i inne źródła pozwalają nam dziś odtworzyć, opowie Szymon Zdziebłowski – archeolog z wykształcenia, dziennikarz naukowy i podróżniczy „National Geographic Polska”, przez wiele lat związany z serwisem Nauka w Polsce PAP. Autor książek popularnonaukowych „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” oraz „Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa”.
Parkowa 1

16:00 - rozmowa - Homer na nasze czasy - prof. Marek Węcowski

Dlaczego po niemal trzech tysiącach lat wciąż wracamy do „Iliady” i „Odysei”? Czy opowieści Homera mogą pomóc nam lepiej rozumieć współczesne wojny, kryzysy, politykę i ludzkie emocje? O aktualności najważniejszych dzieł greckiej literatury opowie prof. Marek Węcowski – historyk starożytności z Uniwersytetu Warszawskiego, badacz kultury i historii Grecji archaicznej i klasycznej, autor książki „Homer na nasze czasy”.
Parkowa 1

18:00 - rozmowa - Przyszłość fizyki, nauki i świata - prof. Andrzej Dragan

Czy jesteśmy blisko kolejnych przełomów w fizyce, czy coraz wyraźniej dostrzegamy granice naszego poznania? Jak teoria względności i fizyka kwantowa zmieniają nasze rozumienie rzeczywistości – i jakie pytania pozostają bez odpowiedzi? Naszym gościem będzie prof. Andrzej Dragan – fizyk teoretyczny i popularyzator nauki z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, zajmujący się m.in. ogólną teorią względności, relatywistyczną teorią informacji kwantowej i kwantową teorią pola w zakrzywionych czasoprzestrzeniach.
Parkowa 1

niedziela, 04.10

14:00 - rozmowa - Jak człowiek współczesny zasiedlił świat - prof. Małgorzata Kot

Jak Homo sapiens dotarł do kolejnych części świata i co wydarzyło się, gdy spotkał neandertalczyków i denisowian? O najnowszych badaniach nad wędrówkami i ewolucją człowieka opowie dr hab. Małgorzata Kot, prof. UW – archeolożka specjalizująca się w paleolicie, ewolucji człowieka i badaniach stanowisk jaskiniowych. Jest laureatką prestiżowego grantu ERC Consolidator Grant i kieruje projektem INASIA, w ramach którego wraz z międzynarodowym zespołem bada ślady dawnych populacji ludzkich w zachodnim Tienszanie i Pamiro-Ałaju w Azji Centralnej.
Parkowa 1

16:00 – rozmowa - Bóg starożytnego Izraela - prof. Łukasz Niesiołowski-Spano

Jak kształtował się kult Jahwe w starożytnym Izraelu i jak zmieniał się na przestrzeni wieków? Punktem wyjścia do rozmowy będzie zapowiadana książka „Bóg starożytnego Izraela”, w której autor przedstawia dzieje kultu Jahwe przede wszystkim na podstawie źródeł pozabiblijnych. Naszym gościem będzie dr hab. Łukasz Niesiołowski-Spanò, prof. UW – historyk starożytności, specjalista w zakresie historii i religii starożytnej Palestyny oraz historiografii biblijnej, dziekan Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego.
Parkowa 1

Nauka na żywo – 3-4.10, godz. 14:00-18:00

Eksperymenty, warsztaty, pokazy
Kamienica Deskurów, Rynek 15

Przez dwa dni Kamienica Deskurów zamieni się w przestrzeń eksperymentów, warsztatów, pokazów i naukowych wyzwań. Będzie można m.in. obserwować Słońce i niebo przez teleskopy, zobaczyć prawdziwe meteoryty, sterować robotami, zmierzyć się z robotem układającym kostkę Rubika, poznać pracę kryminalistyków, wejść do świata VR, tworzyć za pomocą długopisów 3D czy zobaczyć, jak wygląda praca laboratoriów.

Uniwersytet Radomski im. Kazimierza Pułaskiego zaprezentuje siedem wydziałów. W sobotę pojawią się m.in. doświadczenia ekonomiczne i chemiczne, warsztaty graficzne i rzeźbiarskie oraz wyzwanie człowiek kontra robot w układaniu kostki Rubika. W niedzielę będzie można m.in. poznać podstawy kryminalistyki, wykonać pomiary zdrowotne, przygotować kosmetyki, tworzyć przestrzenne makiety Radomia i zmierzyć się z mitami psychologicznymi. Wydział Mechaniczny zaprezentuje także pojazd gąsienicowy.

Centrum Nauki Kopernik w sobotę przygotuje „Naukę w prezencie” i „Pszczołę modną”, a w niedzielę – „Sekretne życie śmieci” oraz „Atrakcyjne cząsteczki”.

Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli – Wydział w Radomiu zaprosi do konstruowania i tworzenia, zabawy z długopisami 3D, poznawania świata w goglach VR oraz zmierzenia się z robotycznym ramieniem LEGO Education.

Łukasiewicz – Instytut Technologii Eksploatacji będzie obecny podczas Nauki na żywo w sobotę. Przybliży obszary badań i technologie rozwijane w radomskim instytucie, m.in. mechatronikę, prototypowanie, sztuczną inteligencję, nowoczesne materiały, tribologię, biogospodarkę i ekoinnowacje.

Radomska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT wspólnie z Radomskim Klastrem Metalowym zaprezentuje robota ASTORINO, którym będą mogli sterować uczestnicy.

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Radomiu pokaże m.in., jak bada się próbki i kontroluje higienę rąk. Uczestnicy będą mogli także sprawdzić działanie alko- i narkogogli oraz porozmawiać o profilaktyce i zdrowiu.

Wodociągi Miejskie w Radomiu pokażą, jak działają nowoczesne systemy filtrujące i jak zmienia się jakość wody po oczyszczaniu. Odwiedzający będą mogli porównać próbki wody i spróbować wody po filtracji, a na najmłodszych czekać będą kolorowanki, krzyżówki i drobne upominki.

Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii będzie obecne podczas Nauki na żywo w sobotę. Zaprosi do obserwacji Słońca, pokaże prawdziwe meteoryty oraz modele 3D planetoid, powierzchni Księżyca i Marsa, a także model statku kosmicznego związanego z misją Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego.

Astrobaza w Radomiu zaprezentuje teleskopy i – jeśli pozwolą warunki – umożliwi obserwacje nieba.

Edukido Radom Północ przygotuje warsztaty konstrukcyjne z wykorzystaniem klocków LEGO oraz specjalnych zadań dla uczestników.